Nieuwsbericht

18mrt Achtste editie Dag van de Grunneger toal druk bezocht

De achtste editie van de Dag van de Grunneger toal trok vandaag over de gehele dag veel publiek. Het jaarlijks terugkerende taalevenement werd bezocht zo’n 1.100 bezoekers. In het gebouw van de Groninger Archieven en in gebouw 10 aan het Cascadeplein konden bezoekers kennismaken met een breed aanbod van Groningstalige activiteiten. De Dag van de Grunneger toal vindt elk jaar plaats in Meertmoand Streektoalmoand.

Optreden Erwin de Vries in de Meziekkroug, foto Pjotr Wiese Optreden Erwin de Vries in de Meziekkroug, foto Pjotr Wiese

Opening
Theo de Groot – theatermaker en docent Grunneger toal – deed om 11.00 uur de aftrap van de Dag. De Groot kroop in de huid van Sarah P. Kloostermann, familie van Geert Teis en Fenna Slapsma-Tiessens  (bekend van de wel heel bijzondere taalvariant; het  ‘Slapsma-Tiessens’). In haar openingsact gaf de in Amerika uit Groningse ouders geboren Fenna haar visie op het huidige Groningen. Ze ontvouwde haar ambitieuze plannen om het Gronings en de Groninger cultuur een flinke ‘boost’ te geven.

Eigentijdse muziek
Tijdens de Dag was er veel nieuwe Groningstalige muziek te beluisteren. Het Nedersaksisch Vocaal Ensemble kwam onder meer met speciaal Gronings repertoire. Marlene Bakker zong onder begeleiding van gitarist Bernard Gepken en toetsenist Arjen de Bock nummers van haar binnenkort te verschijnen nieuwe cd. Ook Erwin de Vries trad met band op en kwam met nummers van zijn onlangs verschenen album Noodzoak. Streektaalmuziekkenner Joop van de Bremen noemde in zijn lezing dat de Groningstalige muziek eigenzinnig is, de teksten zijn vaak eigentijds. Dat het klimaat van streektaalmuziek in Groningen gunstig is werd ook duidelijk bij het optreden van Harry Niehof. Hij pakte uit met een ‘groot Grunneger band’ - met bekende en onbekende muzikanten uit de Grunneger scéne o.a. Julia Flenter, CT Heida, Carmen Schilstra, Inki de Jonge  en Baritone Bastards  en sloot de Dag zo feestelijk af.

Digitoal
Het gebruik van streektalen op internet neemt toe. Lysbeth Jongbloed van de Fryske Academy deed onderzoek naar het gebruik van het Fries binnen de sociale media. Tijdens de Dag gaf ze er een lezing over. Jongbloed kwam met tips voor het gebruik van kleine talen op bijvoorbeeld Twitter en Facebook. Volgens Jongbloed is het voor jongeren belangrijker dat ze de taal gebruiken, dan hoe ze het spreken. Op het hoofdpodium werd in de middag de winnaar bekend gemaakt van de Grogwedstried. Iris Wijk en Emma van Huis van het Hogeland College Winsum maakten de winnende videolog ‘Dieren spotten’. Ingeborg Nienhuis bedacht de Groninger vlog - een ‘grog’ - en riep mensen op er een te maken en in te zenden. Een vakkundige jury beoordeelde de ingezonden vlogs. De winnaars één, twee en drie ontvingen van het Huis van de Groninger Cultuur een mooi cadeau.

Literatuur en vertellingen
Het Groningstalige magazine Toal en Taiken viert dit jaar haar 35-jarig bestaan. Het literair café stond vandaag dan ook in het teken van Toal en Taiken en negen schrijvers uit de provincie droegen er voor uit eigen werk. Hoofdredacteur van Toal en Taiken Jan Groenbroek gaf in een andere zaal een flitslezing over het Gronings en de Groninger cultuur vanaf 1793 en door de jaren heen. De Verhoalenvertellers waren ook dit jaar aanwezig met mooie verhalen in het Gronings en over Groningen. Professor Wout van Bekkum (RuG) hield twee keer een lezing voor een volle zaal over Groninger Joden en hun Grunneger-Jeudse taal en in het bijzonder over schrijver Saul van Messel (pseudoniem van Jaap Meijer).

En meer
Naast muziek en literatuur was er dit jaar ook ruimte voor theater. Erik Bulthuis en Peter Krabbenbos traden op met fragmenten uit hun voorstelling Babbeleguuchies. Met Groningse teksten en liedjes over de misverstanden en verschillen tussen de Noordelijke en Westerse taal en cultuur. Er waren broescursussen Gronings, gegeven door toaldocenten Meike Stedema en Piet Reitsema. Abel Darwinkel van het Huus van de Taol en Ingeborg Nienhuis gaven een lezing en een kroegquiz over Telwoorden in het Gronings en Drents.

Bezoekers konden ook dit jaar weer kennismaken met de verschillende streektaalorganisaties tijdens de drukbezochte Toal- en boukenmaarkt, waar ook Meester Kriet (Fré Schreiber) advies gaf over de Groninger taal. De Drukkers in de Marge waren aanwezig met een expo en gaven een demonstratie zeefdruktechniek. Speciaal voor de Dag drukten ze literaire boekenleggers en een mooie uitgave van het gedicht ‘Raait’ van Lerus Roelofs. Bijzondere aandacht was er voor de in 2016 overleden vormgever van het Huis van de Groninger Cultuur en de Groninger Archieven Henk Kampen. Kampen deed jarenlang de vormgeving voor verschillende uitingen en boekuitgaves van de beide organisaties. Tijdens de Dag was zijn werk te bekijken in een speciale tentoonstelling.

Organiserende partijen
De Dag van de Grunneger toal wordt jaarlijks georganiseerd door het Huis van de Groninger Cultuur, Bureau Groninger Taal en Cultuur (RUG) , Groninger Forum Bibliotheek, Stichting t Grunneger Bouk en het Regionaal Historisch Centrum Groninger Archieven.

Terug naar nieuwsoverzicht