BezoekadresInhoud
1. Inleiding
2. Personeel en organisatie
3. Activiteiten
3.1 Cultuureducatiemarkt en Aanstekelijk Erfgoed
3.2 Goud Volk en Lezen en Schrieven
3.3 Veurleescup
3.4 Grunneger Leskist
3.5 Canon
3.6 Arcadia der Poëten
3.7 Zeg t mor
3.8 Schriefwedstried
3.9 Dienstmeisjes voor Dag en Nacht
3.10 Groninger Boekendagen
3.11 Dag van de Groninger Geschiedenis
3.12 Biebel
3.13 Grunneger Rekloame
3.14 Canonkaravaan in Groningen
3.15 Grunneger Schrieverspertretten
3.16 Cursussen Gronings
3.17 Poparchief en het Verhaal van Groningen
3.18 Hou t was
4. Subsidies 2008
4.1 Gehonoreerde subsidies
4.2 Niet-gehonoreerde subsidies
1. Inleiding
Voor u ligt het jaarverslag van het Huis van de Groninger Cultuur zoals het door het bestuur is vastgesteld in de bestuursvergadering van 11 maart 2009. Het jaarverslag geeft een overzicht van de belangrijkste activiteiten en projecten van het Huis van de Groninger Cultuur in 2008.
2. Personeel en organisatie
Het Huis van de Groninger Cultuur is gehuisvest in een eigen kantoor op de begane grond van Het Regionaal Historisch Centrum Groninger Archieven, Cascadeplein 4 te Groningen. Telefoon: 050-5992060/050-5992061, fax: 050-5996062. Het kantoor heeft een loketfunctie en is van maandag tot en met donderdag geopend van 9.00 uur tot en met 16.00 uur.
Het bestuur bestaat uit een onafhankelijke voorzitter en vier leden met een culturele achtergrond (taal, geschiedenis, (erfgoed)educatie, bestuurlijke en/of museale ervaring).
De heer Emme Groot
Voorzitter, burgemeester van Appingedam. Vanaf 15 september 2008 burgemeester van Delfzijl.
Mevrouw Ans Vlietstra - van Goor
Vice-voorzitter, oud-Statenlid voor het CDA
De heer drs. Eddy de Jonge
Secretaris/penningmeester, directeur van het Regionaal Historisch Centrum Groninger Archieven
De heer drs. Harry Huizing, bestuurslid, speechschrijver provincie Groningen (tot 1 september 2008), tekstschrijver
Mevrouw drs. Miranda Kolkman, bestuurslid, medewerker Samenwerkingsverband Noord-Nederland
Het Huis van de Groninger Cultuur heeft twee consulenten in dienst voor (0,75 fte.) en (0,8 fte.) en een secretarieel/administratief medewerker voor (0,3 fte.)
Consulenten:
Mevrouw drs. Margriet Dijk
De heer Henk Scholte
Secretariaat/administratie/cursuscoördinatie:
Mevrouw Emmy Iwema
De consulenten onderhouden de contacten met culturele en erfgoedorganisaties en helpen deze bij het ontwikkelen van allerlei culturele activiteiten en evenementen, educatieve projecten en onderzoek. Bovendien zoeken de consulenten mee naar mogelijkheden om de effectiviteit van de organisaties te verbeteren. Zij zijn zowel initiator als uitvoerder van beleid. Hun taken omvatten:
• Ondersteuning en (subsidie)advisering
• Bevorderen samenwerking en coördinatie tussen organisaties en instellingen die zich bezighouden met Groninger cultuur
• Deskundigheidsbevordering en het organiseren van educatieve projecten
• (Collectieve) promotie, publiciteit en communicatie
• Informatiedienstverlening
• Initiëring en organisatie van evenementen
• Realiseren van culturele producten
3. Activiteiten
Het Huis van de Groninger Cultuur heeft actief deelgenomen aan verschillende activiteiten van culturele organisaties. Daarnaast heeft het Huis zelf activiteiten georganiseerd en uitgevoerd. Ook zijn er door tussenkomst van het Huis nieuwe activiteiten ontplooid of is er een verbreding van een activiteit ontstaan omdat het Huis verschillende organisaties in de activiteit heeft samengebracht. Hieronder een overzicht van de belangrijkste activiteiten in 2008.
3.1 Cultuureducatiemarkt en Aanstekelijk erfgoed
Het Huis van de Groninger Cultuur nam op 6 februari deel aan de cultuureducatiemarkt van Kunststation C in t Kielzog in Hoogezand. Op de cultuureducatiemarkt kunnen leerkrachten uit het basisonderwijs kennis maken met de producten en werkzaamheden van Groninger erfgoed- en cultuurorganisaties en kunstenaars. Op 3 september presenteerde het Huis van de Groninger Cultuur zich op de Aanstekelijk Erfgoed-manifestatie van Kunststation C in Leens. Aanstekelijk Erfgoed is één van de eerste projecten die naar aanleiding van de uitgave van de Canon van Groningen. 40 IJkpunten uit de Groninger Geschiedenis ontwikkeld is. Kunststation C heeft voor iedere basisschool in hun werkgebied een canon besteld. Tijdens de manifestatie werden de eerste canons aan de scholen in Noord-Groningen aangeboden. Met het project Aanstekelijk Erfgoed wil Kunststation C de basisscholen aanmoedigen om de Groninger canon op te nemen in het onderwijsrooster. Het Huis van de Groninger Cultuur begint in 2009 met een project de Groninger canon geschikt te maken voor het basisonderwijs.
Zie:www.kunststationcultuur.nl
3.2 Goud volk en Lezen en Schrieven
Goud Volk is een eerste set van vijf Groninger literatuurklassiekers die door een financiële ondersteuning van het Huis van de Groninger Cultuur tot stand is gebracht. Het redigeer- en vertaalwerk (de teksten van de vijf boeken worden zowel in het Gronings als in het Nederlands weergegeven) is gedaan door prof. dr. Siemon Reker van het Bureau Groninger Taal en Cultuur. Op 20 maart bood Siemon Reker de eerste set exemplaren aan aan prof. dr. M. ter Borg, kleinzoon van de Groninger schrijver Jacob Rietema. Onder het pseudoniem Fenna Slapsma-Tiessens schreef Rietema Van een Fijne Juffer, één van de klassiekers die is opgenomen in de boekenset. Het gebeuren vond plaats in de Universiteitsbibliotheek van de Rijksuniversiteit Groningen. Tijdens de presentatie werd tevens de openingshandeling van de expositie Lezen en schrieven ien de Grunneger toal verricht. De tentoonstelling was georganiseerd ter ere van het 25 jaar bestaan van de tijdschriften Toal en Taiken en Krödde. Bij de tentoonstelling werd ook het boek met dezelfde titel gepresenteerd. Enkele Groninger dichters droegen voor uit eigen werk en het geheel werd muzikaal opgeluisterd door zanger Harry Niehoff.
Zie:www.inboekvormuitgevers.nl, www.grunnegertoal.nl, www.krodde.nl, www.rug.nl
3.3 Veurleescup
In het kader van de streektaalmanifestatie Meertmoand Dialectmoand vond op 26 maart in de Zeehondencrèche te Pieterburen de finale plaats van de Grunneger Veurleescup 2008. Het was alweer de veertiende editie van deze jaarlijkse Groninger voorleeswedstrijd voor kinderen van de hoogste groepen van het basisonderwijs. Na voorrondes in Meeden en Bedum, streden twaalf finalisten om de provinciale cup. De jury, bestaande uit Jos Rietveld, bestuurslid van Stichting Kostverloren, Margriet Dijk, consulent van Het Huis van de Groninger Cultuur en Stefan Uil, winnaar van de Grunneger Veurleescup in 2007, had er weer een hele kluif aan om de winnaar aan te wijzen. De keuze viel uiteindelijk op Janneke Buitjes van OBS Jansenius de Vries uit Warffum. Verdienstelijk tweede werd Hielko Sanneman van OBS Letterwies uit Nieuwolda en de derde prijs ging naar Brenda van der Laan van CBS De Zonnewijzer uit Siddeburen. De Veurleescup is een initiatief van Stichting Kostverloren en als zodanig ‘geadopteerd’ door het Huis van de Groninger Cultuur.
Zie:www.kostverloren.org
3.4 Grunneger Leskist
Leerlingen van de PABO van de Hanzehogeschool en twee docenten Gronings, Coby Vermeeren-Thedinga en Alie de Vries, hebben in opdracht van het Huis van de Groninger Cultuur een Grunneger Leskist voor het basisonderwijs ontwikkeld. De kist is gemaakt voor het projectonderwijs en bevat muziek, spellen, verhalen, les- en opdrachtboeken. Op 28 maart ‘opende’ RTV Noord-weerman Jaap Nienhuis de leskist voor het eerst op basisschool De Kromme Akkers in Garnwerd. Hij deed dit in het bijzijn van leerlingen, leerkrachten, genodigden, waaronder Kor Dijkstra (voorzitter van de Stichting Grunneger Toal en burgemeester van Grootegast) en Marjo van Dijken (Gronings Tweede Kamerlid voor de PvdA) en de pers. Na de opening kregen de kinderen de gelegenheid om onder begeleiding van de PABO-studenten met de kist te werken. De Grunneger Leskist is voor de duur van twee weken, na betaling van een borgbedrag, gratis te lenen bij het Huis van de Groninger Cultuur. In de tweede helft van 2008 is de kist op reis geweest naar OBS Triangel in Grijpskerk, OBS Jan Bierma in Oldehove, OBS Brunwerd in Uithuizen en CBS Regenboog in Aduard.
3.5 Canon
Een speciale wapenvergunning moest er aan te pas komen om de commissaris van de koningin Max van den Berg de openingshandeling van de Canon van Groningen. 40 IJkpunten uit de Groninger Geschiedenis te laten verrichten. Begeleid door de Vereniging Historie Koninklijke Veldartillerie 1819-1919 uit Usquert gaf hij op 8 mei een oorverdovende knal met een historisch kanon (de uitgedeelde oordopjes bleken geen overbodige luxe!). Canon of kanon voor vele mensen lijken het dezelfde begrippen te zijn. Dit bleek wel toen er per telefoon vele kanonnen bij de organisatoren werden besteld. Toch heeft een canon weinig van doen met het geschut. In het algemeen wordt met een canon vaak een richtsnoer of een leidraad bedoeld. De Canon van Groningen is met zijn 40 ijkpunten en 52 boegbeelden dan ook een leidraad voor de Groninger geschiedenis. Voorbeelden van ijkpunten zijn: 1040-De 'Villa Gruoninga', het begin van Stad, 1482-Het Stapelrecht, 1568-De Slag bij Heiligerlee, 1834-De Afscheiding en 1963-De Gasbel van Slochteren. Voorbeelden van boegbeelden zijn: Rudolphus Agricola (1444-1485), humanist, Abel Tasman (1603-1659), ontdekkingsreiziger, Heike Kamerlingh Onnes (1853-1926), Nobelprijswinnaar, Aletta Jacobs (1854-1929), arts, feministe en Wubbo Ockels (1946), astronaut. De canon wordt geïllustreerd aan de hand van acht achtergrondartikelen en een tijdslijn die door de hele uitgave loopt. De Canon is een initiatief van docent geschiedenis, Lammert Doedens en consulent Margriet Dijk van het Huis van de Groninger Cultuur. De ijkpunten en boegbeelden zijn samengesteld door Henk Boels en Albert Buursma. Tijdens de presentatie ging een aantal sprekers in op de verschillende aspecten van de canon. Prof. dr. Maarten Duyvendak, hoogleraar regionale geschiedenis aan de Rijksuniversiteit Groningen, gaf aan welke afwegingen er gemaakt worden door samenstellers van canons en hoe de gemaakte keuzes uiteindelijk afhankelijk zijn van vele factoren (had de Slag bij Heiligerlee in 1568 wel díe betekenis voor Groningen en Nederland, of is het meer een 19e eeuws ‘herbeleven van geschiedenis’ voor het opwekken van het nationale gevoel?). Prof. dr. Dick de Boer, hoogleraar middeleeuwse geschiedenis aan de RuG, ging in op de oorspronkelijke Griekse betekenis van het woord canon (wat te maken heeft met een weefgetouw) en hoe deze etymologische verklaring nog altijd hout snijdt in deze tijd (het weven van een duidelijke geheel, waarbij de ‘draad’ niet uit het oog wordt verloren). Drs. Rolf ter Sluis, tenslotte, directeur/conservator van het Universiteitsmuseum, maakte aan de hand van het boegbeeld Aletta Jacobs duidelijk hoe de canon gebruikt kan worden in de praktijk, bijvoorbeeld in het onderwijs en in de museale sector. Nadat Max van den Berg het eerste exemplaar uit handen had gekregen van directeur Eddy de Jonge van de Groninger Archieven, werden er ook exemplaren aangeboden aan het enige aanwezige boegbeeld, de schrijver Gerrit Krol, de aanwezige auteurs van de canonartikelen, Jan van den Broek, Egge Knol, Harry Perton, Gerben de Vries en oud-commissaris van de koningin Henk Vonhoff. En natuurlijk kregen de samenstellers Henk Boels en Albert Buursma ook een exemplaar aangeboden. Vanwege de grote vraag moest de Canon van Groningen al binnen twee dagen bijgedrukt worden. Later volgde nog een derde druk. Op de website www.hetverhaalvangroningen.nl is de ‘Canoncaroussel’ te raadplegen. Inmiddels wordt er al nagedacht over nieuwe producten en activiteiten die samenhangen met de Canon van Groningen’. De uitgave en de carrousel vormen de basis voor een reeks evenementen op educatief, museaal en toeristisch gebied. De canon is een samenwerkingsproject van het Huis van de Groninger Cultuur, de Cultuurhistorische Vereniging Stad en Lande en het RHC Groninger Archieven.
Zie:www.hetverhaalvangroningen.nl
3.6 Arcadia der Poëten
Vijf jaar had journalist Herman Sandman erover gedaan. Maar op 15 mei was het dan zover. Zijn Arcadia der Poëten. Het literaire leven in Groningen 1945-2005 werd gepresenteerd in de hal van de Groninger Archieven, in samenwerking met het Huis van de Groninger Cultuur. Het eerste exemplaar van het boek werd door uitgever Anton Scheepstra aangeboden aan de bekende ‘Stadjer’, schrijver Kees van der Hoef. Vervolgens brachten Groninger dichters van nu een eerbetoon aan hun ‘voorgangers’: Sieger MG aan Bert Schierbeek, Anneke Claus aan Jean-Paul Franssens, Ellen Deckwitz aan C.O. Jellema, Karel ten Haaf aan A. Marja en stadsdichter Rense Sinkgraven aan Ido Keekstra. Herman Sandman gaf daarna uitleg over de totstandkoming van zijn boek, alvorens de aanwezige Groninger schrijvers en dichters met elkaar poseerden voor een ‘staatsieportret’.
3.7 Zeg t mor
Zeg t mor is een praktische spreekcursus voor mensen die het Gronings nog niet machtig zijn, of die hun gesproken Gronings graag willen verbeteren. Op initiatief van het Huis van de Groninger Cultuur hebben docenten Gronings Piet Reitsema en Geesje Vos een praktische lesmethode ontwikkeld. In het lesboek en op de bijgeleverde cd’s komen via heldere dialogen dagelijkse situaties zoals ‘op bosschop/boodschappen doen’ en ‘op vakantie gaan’ voorbij. Daarnaast bevat het boek lijsten met handige woorden, veelvoorkomende uitdrukkingen, oefeningen en een overzichtelijke uitleg van de grammatica. De uitgave van InBoekvorm uit Assen is eigentijds vormgegeven en bevat vele illustraties. Het lesboek werd op donderdag 29 mei gepresenteerd in Leescafé Belcampo (in de Openbare Bibliotheek, Oude Boteringestraat te Groningen). De eerste exemplaren van het boek werden door gedeputeerde Rudi Slager overhandigd aan de allereerste deelnemers aan de cursus Grunnegers Proaten. Voor de officiële uitgave van het lesboek hadden deze cursisten de lesstof reeds getest. Het lesboek zal in de toekomst voor de cursussen Grunnegers Proaten gebruikt worden.
Zie:www.inboekvormuitgevers.nl
3.8 Schriefwedstried
Na voorrondes in alle Groninger (cluster)gemeentes vond op vrijdag 6 juni in de Statenzaal van het Provinciehuis in Groningen de finale plaats van de 13e Pervinzioale Grunneger Schriefwedstried. De Schriefwedstried wordt georganiseerd door Bibionet Groningen, de Groninger gemeenten, de Stichting Grunneger Toal en het Huis van de Groninger Cultuur. Prijzen werden uitgereikt in de categorieën: proza - auteurs t/m 12 jaar (winnaar: Daniëlle Wierenga en Sophie Weistra met ‘Operoatsie Boomhut’) , poëzie - auteurs t/ 12 jaar (winnaar: Linda Haverman en Sophie Weistra met ‘Mien Oma’), proza - auteurs 13 t/m 17 jaar (winnaar: Jennie Bruining met ‘Swaarte Magie’), poëzie – auteurs 13 t/m 17 jaar (winnaar: Annekatrien Huisman met ‘Woarom’), proza – auteurs 18 jaar en ouder (winnaar: B. Wiekens met ‘De vrumde Bekìnde’) en poëzie – auteurs 18 jaar en ouder (winnaar: F.C. Croese- van Til met ‘Vlaig mor’). Alle 46 verhalen en gedichten van de finalisten (de winnaars van de gemeentelijke voorrondes) zijn gebundeld in een speciale uitgave van Biblionet Groningen. De jury van de provinciale finale bestond uit dichter, historicus en docent Gronings Tonko Ufkes en docent Gronings en Groninger literatuurkenner Wim Bastiaanse. De avond werd gepresenteerd door de voorzitter van de Stichting Grunneger Toal, Kor Dijkstra (burgemeester Grootegast). De muzikale omlijsting werd verzorgd door de Groninger band Krom de Bende.
Zie:www.mijneigenbibliotheek.nl/schriefwedstried, www.grunnegertoal.nl
3.9 Dienstmeisjes voor Dag en Nacht
Dienstmeisjes voor Dag en Nacht is een vierdelige documentaireserie over Groninger dienstbodes in de periode 1930-1950. De documentaire werd in augustus en september wekelijks uitgezonden op TV Noord. In opdracht van het Huis van de Groninger Cultuur maakten programmamaaksters Ina Spijk en Annemarie van Buuren deze indringende documentaire over het vaak schrijnende leven van inwonende, jonge ‘lutje meiden’ op Groninger (heren)boerderijen. De nu hoogbejaarde dames vertellen in hun eigen bewoordingen en vanuit de eigen beleving hoe zij al als twaalfjarige meisjes aan het werk gingen bij de boer. Door armoede gedwongen moesten zij op deze wijze geld zien te verdienen voor de eigen familie. De herinneringen van de dames werden in de documentaireserie ondersteund met beelden uit het Gronings Audiovisueel Archief (GAVA). Voorafgaande aan de uitzendingen op TV Noord kregen de dames, op uitnodiging van het Huis van de Groninger Cultuur, op 16 augustus een preview te zien in de Groninger Archieven. De uitzendingen op TV Noord leverden vaak heftige, emotionele reacties op, zowel bij vrouwen en mannen die zelf als dienstmeisje,-knecht/landarbeid(st)er gewerkt hebben als bij de nazaten van de (heren)boeren. De serie werd in januari 2009 op veler verzoek nog eens herhaald op TV Noord. Op 5 maart 2009 werden delen van de documentaire landelijk uitgezonden in het NPS-programma Andere Tijden. De documentaire is ook op DVD uitgebracht en kan tevens worden bekeken via www.hetverhaalvangroningen.nl.
Zie:www.levensfilms.nl
3.10 Groninger Boekendagen
De Groninger Boekendagen stonden overeenkomstig de landelijke Boekenweek in het teken van ‘ouderdom’. Van 22 september tot en met 27 september organiseerde het Huis van de Groninger Cultuur in samenwerking met Biblionet Groningen en de Stichting t Grunneger Bouk dit literaire evenement. Overal in de provincie in Openbare Bibliotheken en boekhandels vonden activiteiten plaats. Traditiegetrouw verscheen er het ‘Grunneger Boukenpresent’, dat dit jaar de titel Vergleden Tied droeg en waarin Groninger verhalen en gedichten rond het thema ouderdom waren samengebracht. In Vergleden Tied staat onder andere werk van Geert Teis PZn., Kees Visscher, K.E. de Haas-Okken en Henri Wierth. Wie tijdens de Groninger Boekendagen in de bibliotheek of boekhandel boeken over Groningen of boeken in de Groninger taal leende of kocht kreeg Vergleden Tied cadeau. De opening van de Groninger Boekendagen vond dit jaar plaats in het nieuwe Cultureel Centrum van Zuidhorn. De voorzitter van Stichting Mien Westerkwartier, Geert Zijlstra, ontving uit handen van schrijver Tonko Ufkes het eerste exemplaar van het ‘Grunneger Boukenpresent 2008’. Zanger Gert Sennema bracht tijden de presentatie enkele van zijn Westerkwartierse liederen ten gehore.
Zie:www.boekendagen.pronkjewail.nl
3.11 Dag van de Groninger Geschiedenis
Traditiegetrouw organiseerden het Huis van de Groninger Cultuur, het RHC Groninger Archieven, de Cultuurhistorische Vereniging Stad en Lande, het GAVA, Biblionet en het Groninger Museum de Dag van de Groninger Geschiedenis. Conform het landelijke thema van de Week van de Geschiedenis stond de Dag dit jaar in het teken van ‘Verhalen’. Verschillende activiteiten refereerden op 11 oktober aan dit thema, zoals demonstraties drukken, letterzetten en boekbinden, ‘meet and greets’ met Groninger schrijvers, Groninger Mythen verteld door stadsarcheoloog Gert Kortekaas, workshops ‘Verhalen vertellen’ door Nico Herwig van de Vertelplantage, de kindervoorstelling Urbanen Vleugels van theatergezelschap Jelien en weer een interessante zaak Bier en boosheit in Enumatil van ‘archiefrechter’ Jan Oldenhuis. De muzikale omlijsting van de Dag was in handen van folkmuziekgroep Madlot. Verder was er naast bovengenoemde activiteiten en de jaarlijkse informatie- en boekenmarkt speciale aandacht voor De Nieuwe Groninger Geschiedenis. Op 8 oktober werd het eerste deel van dit standaardwerk over de Groninger geschiedenis gepresenteerd. De auteurs gaven op de Dag van de Groninger Geschiedenis lezingen over onderwerpen uit de NGG. Dichter des Vaderlands Driek van Wissen opende onder grote belangstelling de Dag van de Groninger Geschiedenis met enkele historisch getinte gedichten. De dag werd als vanouds afgesloten met de Groninger Geschiedenisquiz, dit maal in petje-op-petje-af vorm. Winnares was Janet Roze uit Groningen.
Zie:www.dagvandegroningergeschiedenis.nl
3.12 Biebel
800 personen in de Martinikerk in Groningen waren op 25 oktober getuige van de presentatie van de biebel, de in het Gronings vertaalde bijbel. Meer dan vijftig vrijwilligers hebben bijna veertig jaar lang gewerkt aan de vertaling. Bijzonder aan de Groninger biebel is dat de heilige schrift vanuit de brontalen, het Hebreeuws, Aramees en Grieks, is vertaald. Dominee Engel Jan Struif, voorzitter van de Liudgerstichten, opende de presentatie, waarna hij het woord gaf aan de dagvoorzitter prof.dr. L. Leertouwer. Tijdens de presentatie spraken prof. dr. Wout van Bekkum en prof. dr. Anne van der Meiden over het vertalen in de streektaal. Het eerste exemplaar werd door de coördinator van ’t vertoalkerwaai’, Marten van Dijken, uitgereikt aan mevrouw Siepie de Jong, oud-burgemeester van de gemeente Leek, die in 1988 de allereerste bijbelboeken in het Gronings in ontvangt heeft genomen. En aan de heer Hans Gerritsen gedeputeerde van Cultuur van de provincie Groningen. Janka Rubingh las vervolgens psaalm 23 voor. Organist Pieter Pilon omlijstte het geheel met stukken van de Groninger orgelcomponist Johannes Worp en de componist Klaas Bolt uit Appingedam. Hij sloot af met gezang 16 uit t Laidbouk veur Kerken. Na de presentatie vond er een receptie plaats. De organisatie van deze dag was in handen van de Liudgerstichten, het Nederlands Bijbelgenootschap, de Stichting Grunneger Toal, de Katholieke Bijbel Stichting en het Huis van de Groninger Cultuur. Deze organisaties waren ook verantwoordelijk voor het symposium dat een week later op 1 november in de Groninger Archieven plaatsvond. Het thema van het symposium was De bijbel in streektalen. Het programma dat gepresenteerd werd door dr. Jaap van Dorp, vertaalcoördinator van het Oude Testament voor het Nederlands Bijbel Genootschap, bestond uit de volgende lezingen: Bijbelvertalen over de grens ¬– stand van zaken van het vertalen van de bijbel in het Plattdüütsch door dr. Reinhard Goltz van het Instititut für Niederdeutsche Sprache in Bremen, Geloven in je eigen taal door ds. Klaas Pieterman, leider van het Groninger vertaalproject, Het Woord in de streektaal - bijbelvertaling en vieringen in het dialect door dr. Harrie Scholtmeijer, dialectoloog en De barmhartige Samaritaan – gelezen en toegelicht door Bijbelvertalers uit Drenthe, Twente, de Achterhoek, Ooststellingwerf, Friesland en Groningen.
Zie:www.liudger.org
3.13 Grunneger Rekloame
Om de cursussen Gronings nog meer onder de aandacht te brengen is in opdracht van het Huis van de Groninger Cultuur een reclame-/promotiefilm gemaakt. In de maand november werd de spot uitgezonden op TV Noord. De uitzendingen leverden een aantal nieuwe cursisten Gronings op. Maar op Youtube was de reclamefilm een nog grotere hit. Meer dan 130.000 mensen zagen de clip voorbijkomen. De reacties waren overwegend positief en de naamsbekendheid van het Huis van de Groninger Cultuur is er zeer door toegenomen. De film is gemaakt door Ina Spijk, Margriet Dijk en Emmy Iwema (idee, samenstelling, regie en montage). Het camerawerk is van Michel Hendricks. De 'Amsterdammer' en zijn 'blind date' worden gespeeld door respectievelijk dichter Ronald Ohlsen en docente Gronings Marjan van der Heide-Bodewits. De voice-over is van Ellen Pastoor. De eindmixage is gedaan door Gert den Toom. Met overige medewerking van Café de Wolthoorn, de Regiopolitie Groningen, Hotel Mercuur Groningen, OOG TV, Rob Gomersbach, Niko Tonnis de Graaf, Anneke Korma en vele anderen. De reclame-/promotiefilm van het Huis van de Groninger Cultuur is nog altijd te bekijken op:http://nl.youtube.com/watch?v=WoXXxhvIg_g
3.14 Canonkaravaan in Groningen
Vanaf september 2009 is de Canon van Nederland, een overzicht in vijftig vensters van de Nederlandse geschiedenis, verplicht in het basisonderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs. Om scholen kennis te laten maken met de Nederlandse canon wordt in elke provincie een werkbijeenkomst georganiseerd, waar ook erfgoed- en culturele instellingen zich kunnen presenteren. Omgedoopt tot de ‘Canonkaravaan’ vond op 26 november de Groningse presentatie plaats in het Dr. Aletta Jacobs College in Hoogezand. De naamgeefster van de school is immers één van de Groninger vensters in de landelijke canon. Georganiseerd door het Museumhuis werd met medewerking van Kunststation C, IVAK, ABCG, 22, Biblionet en het Huis van de Groninger Cultuur de ‘karavaan’ in Hoogezand vormgegeven. Op het programma stonden onder andere een drietal lezingen over de mogelijkheden van de canon èn workshops/praktijklessen over onder andere jeugdliteratuur, ict-toepassingen en het vervlechten van de nationale met de provinciale canon.
Zie:www.erfgoednederland.nl
3.15 Grunneger Schrieverspertretten
Groninger dichters Jan Glas en Tonko Ufkes werken in opdracht van het Huis van de Groninger Cultuur aan een serie ‘schrieverspertretten’ van hun collega-schrijvers en -dichters. De Groninger schrijvers en dichters worden thuis op beeld vastgelegd en dragen hierbij voor uit eigen werk. De eerste serie van deze gefilmde ‘portretten’ is in 2008 afgerond en inmiddels te bekijken op de website www.hetverhaalvangroningen.nl. Bij ieder portret is een kleine biografie geschreven, die ook te raadplegen is via de website.
3.16 Cursussen Gronings
Na drie jaar de cursussen Gronings voor het Huis van de Groninger Cultuur en de Stichting Grunneger Toal prima gecoördineerd te hebben, besloot Riemke Bakker deze functie in 2008 over te dragen aan Emmy Iwema. In overleg tussen het Huis van de Groninger Cultuur en de Stichting Grunneger Toal is het cursusaanbod in 2008 uitgebreid. Er worden nu vijf soorten cursussen aangeboden; Gronings spreken/Grunnegers proaten, Gronings voor beginners/Grunnegers veur begunners, Gronings voor gevorderden/Grunnegers veur gevorderden, Stoomcursus Groninger taal/Stoomcursus Grunneger toal en een Lezing/workshop Groninger taal/Grunneger toal. Van het najaar van 2007 tot en met het najaar van 2008 zijn er in totaal twaalf cursussen gegeven; Beginnerscursussen in Amsterdam (tien cursisten), Assen (negen cursisten), Beerta (vijftien cursisten), Bedum (zeventien cursisten), Groningen (vijftien cursisten) en Kantens (twaalf cursisten). Gevorderden cursussen in Amsterdam (twaalf cursisten), Beerta (elf cursisten), Bedum (elf cursisten) Kantens (vijftien cursisten) en Uithuizen (vijftien cursisten) en een spreekcursus in Groningen (dertien cursisten).
3.17 Poparchief en Verhaal van Groningen
Het Huis van de Groninger Cultuur geeft structurele (financiële) ondersteuning aan het Poparchief Groningen en www.hetverhaalvangroningen.nl.. Het Poparchief Groningen is dé plek waar sinds eind 2006 het verleden en het heden van de Groninger popmuziek samenkomen. Naast het onderhouden van een website, het archiveren van popmateriaal en het interviewen van Groninger muzikanten organiseerde het Poparchief in 2008 onder andere evenementen als Van Dommering tot Dekker. 50 jaar popmuziek in het Oldambt in Winschoten en de presentatie op 29 november van het boek, de cd’s en de dvd van Ro-d-ys any time, een Groninger beatlegende in Oude Pekela. Via de website www.hetverhaalvangroningen.nl wordt door middel van verhalen het culturele erfgoed in Groningen gepresenteerd. Het zijn verhalen over historische objecten, gebeurtenissen, monumenten, streektaal, personen, het landschap et cetera. Ook de Canon van Groningen is op deze website via een tijdslijncarrousel te vinden. Consulente Margriet Dijk van het Huis van de Groninger Cultuur zit ook in de redactie van de website.
Zie:www.poparchiefgroningen.nl, www.hetverhaalvangroningen.nl
3.18 Hou t was
Interviews met oudere Groningers, die vertellen over hun leven, vormen de basis van het nieuwe mediaproject Hou t was. Het project is in het najaar van 2008 van start gegaan en zal in 2009 worden voortgezet. De interviews hebben het karakter van een zogenoemd egodocument. Het zijn documenten over persoonlijke herinneringen, gebeurtenissen en levenservaringen. Het betreft dus het eenvoudige idee om mensen te laten vertellen over een bepaald historisch onderwerp waar hij of zij persoonlijk bij betrokken is geweest. Mensen vertellen over hun vroegere werk, familie, buurt, dorp, omgeving en de veranderingen in hun leven. Het betreft unieke informatie, die niet via andere bronnen verworven kan worden. Het doel is om op deze wijze de ‘kleine geschiedenis van de gewone man/vrouw’ vast te leggen. En met de technische middelen van vandaag de dag is dat een stuk gemakkelijker geworden. In eerste instantie zullen de verhalen van 150 Groningers worden vastgelegd op beeld. De interviews hebben naar verwachting een gemiddelde lengte van een uur. Voor zover mogelijk worden de interviews in het Gronings afgenomen. Het geschoten materiaal, inclusief transscripties, zal te raadplegen zijn in het RHC Groninger Archieven en zal gebruikt worden voor tentoonstellingen. Ook komen de gemonteerde interviews ter beschikking op de website www.hetverhaalvangroningen.nl. Daarnaast zullen vijftig van deze interviews, in korte documentaires van 10 minuten, worden uitgezonden op TV Noord. Het project is een samenwerkingsverband van het Huis van de Groninger Cultuur, het RHC Groninger Archieven, het GAVA, de Cultuurhistorische Vereniging Stad en Lande en RTV Noord.
4. Subsidies
Het Huis van de Groninger Cultuur heeft van de provincie Groningen het beheer gekregen over een verdeelsubsidie voor incidentele activiteiten in de sector Groninger cultuur. Het bestuur houdt zich het recht voor de subsidievoorwaarden waar nodig elk jaar aan te passen. In 2008 heeft het Huis van de Groninger Cultuur 45 subsidieaanvragen ontvangen, waarvan 31 aanvragen zijn gehonoreerd, twaalf zijn afgewezen en twee nog in behandeling zijn.
4.1 Gehonoreerde subsidies
-Landelijk Dialectpopfestival 2008 - Stichting Nederlandse Dialecten en Streektalen. € 2.000,00
-Wandelrouteboekjes ‘Nering in Thesinge’ en ‘Historische Wandelroute Ten Boer’ - Profiel BV Uitgeverij. € 500,00
- Regionale theatervoorstellingen Peerd - Stichting Peerd. € 3.500,00
-Boek ‘Groninger Kerken 1000-1800’ - Stichting Philip Elchers. € 1.000,00
-Boek en Onderwijsproject ‘De Amsterdamse School in Oost-Groningen’ - Profiel BV Uitgeverij. € 1.500,00
-Boek ‘Arcadia der Poeten, het literaire leven in Groningen 1945-2005’ van Herman Sandman - Uitgeverij Passage. €1.000,00
-CD Jan Glas (Groningstalig dichter) & Boelo Klat (jazz-pianist en componist) - Jan Glas en Boelo Klat. € 500,00
-Lustrumboek Hogeland College - Het Hogeland College. € 500,00
-90-jarig jubileum Grönneger Verainen veur Utrecht en Kontaainen ‘Groningen en Ommelanden’ - Grönneger Verainen veur Utrecht en Kontaainen ‘Groningen en Ommelanden’. € 500,00
-Novelle ’n Vogel in de Toene’ van Gerrit Wassing - Staal PrePress. € 750,00
-Uitzending ‘Koninginnedag in Groningen’ - Stichting Omroep Organisatie Groningen (OOG). € 500,00
-Boek ‘Van Nou en Dou op t Hogelaand’ van Cees Reinders - Stichting Uitgaven Noord-Groningen. € 1.000,00
-Fotocollectie Ro-d-ys van Nico van der Stam - Maura Productions. € 1.200,00
-Boek ’25 mooiste Plekken in de Provincie Groningen’ van Harm van der Veen - Staal PrePress. € 1.000,00
-Boek ‘De Jezuïeten in Groningen’ van B.J.I. Stagge - Profiel BV Uitgeverij. € 750,00
-Boek ‘Brieven uit Tasmanie’ van Kusha Bolt - In Boekvorm. € 750,00
-Boek ‘Katholieken in De Marne’ - Profiel BV Uitgeverij. € 750,00
-Multimediaproject Format GAVA 2008-2010 - Stichting Noorderzon, GAVA, Studio Frank & Lisa. € 2.000,00
-Schrijversweekend Ost-Friesland, Groningen en Drenthe - Stichting Krödde. € 500,00
-Boek ‘De Nederlandse Arbeidsdienst in Ter Apel en Sellingen’ - Profiel BV Uitgevrij. € 1.000,00
-Dichtfestival ‘Dichter bij Foltz’ - Stichting te Hooi en te Gras. € 750,00
-Boek ‘Lutjebosch’ van Cornie Bos - Philip Elchers. € 500,00
-Boek ‘Joodse begraafplaatsen in Groningen’ van Han Lettinck - Profiel BV Uitgevrij. € 1.000,00
-Boek ‘100 mooiste ansichtkaarten van de gemeente Veendam/Wildervank vanaf 1662’ - Staal PrePress. € 500,00
-Tentoonstelling ‘Joodse Begraafplaatsen’ - Stichting Historie Joods Groningen. € 1.000,00
-Boek ‘Verzet in Garrelsweer’ van Ineke Kerssies - Profiel BV Uitgeverij. € 500,00
-Jubileumuitgave dorpsblad ‘De Parel’ - Stichting Historie Kornhorn. € 500,00
-Boek ‘Noordpolderzijl. Twee eeuwen thuishaven voor vissers en robbenjagers’ - Stichting Voorheen “De Eendracht” Usquert. € 1.000,00
-CD/boek ‘Reinder Hiemstra 65 jaar’ - Stichting Mien Westerkwartier. € 450,00
-Nieuwe layout voor ‘Krödde’ - Stichting Krödde. € 500,00
-Monografie orgel Martinikerk - Stichting Nederlandse Orgelmonografieen. € 1.000,00
4.2 Niet-gehonoreerde subsidies
-Boek ‘Liquidaties in Nederland’ - Penn Communicatie.
-Concertprogramma ‘Contrasts’ - Stichting Vocaal Ensemble Cantatrix
-Festival ‘Watervloot II’ - Stichting de Watervloot.
-Boek ‘Toalsman Fré, Stukjes te kraant oet’ - Uitgeverij Haan Bedum.
-‘Groninger tinboek, Historie, tinnegieters en tinwerk’ van Jan Westers - Philip Elchers.
-TV-Programmaserie ‘Hand en Dag van de Maker’ - Stichting Noordgedacht.
-Festival ‘Middeleeuwse toestanden in Ter Apel’ - Stichting Middeleeuws Ter Apel.
-Boek ‘Nederlandse gemeenten en hun sagen’ - Stichting Beleven.
-Evenement ‘Sporen in de Leegte’ - Landartsprojecten bij Events.
-Festival ‘Winterwelvaart 2008’ - WinterWelvaart.
-Manifestatie ‘Ik Machine’ van Anneke Claus - Stichting Buro05.
-Evenement ‘Taalsporen Westerkwartier’ - Werkgroep Ekohorn.